''Kültür varlığına sahip çıkmamış bir millet, daha olgunlaşamamış demektir. '' M. Kemal Atatürk

Giriş yap

Şifremi unuttum

En son konular

» Devran Çaglar 21 Full Albüm...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPerş. Eyl. 12, 2019 9:05 pm tarafından Serkan

» Bergen - 21 Full Albüm
Tanzimat Edebiyatı EmptyPerş. Eyl. 12, 2019 3:08 pm tarafından akkan

» Emrah 40 Full Album...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPerş. Eyl. 12, 2019 3:04 pm tarafından akkan

» Mustafa Dogan Dikmen - Klasik Türk Müzigi Arsivi - 23 Bölüm...
Tanzimat Edebiyatı EmptyÇarş. Eyl. 11, 2019 1:38 pm tarafından orso98

» Derdiyoklar İkilisi (Derdiçoklar İkilisi)23 Full Albüm...
Tanzimat Edebiyatı EmptyÇarş. Eyl. 11, 2019 9:50 am tarafından HTUNCER

» Faruk Tinaz 10 Full album...
Tanzimat Edebiyatı EmptySalı Eyl. 10, 2019 11:13 pm tarafından karafaruk123

» Adnan Senses - 35 Full albüm - 46 adet 45 lik...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPaz Eyl. 08, 2019 5:48 pm tarafından nahic03

» Güzin Değişmez - Klasikler & Ah O Demler
Tanzimat Edebiyatı EmptyC.tesi Eyl. 07, 2019 12:36 am tarafından mesutca1

» 1966 Yili Albumleri - Bölüm 1...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPaz Ağus. 18, 2019 6:24 pm tarafından Aswaras

» Gönül Şarkılarımız 10 Full albüm..
Tanzimat Edebiyatı EmptyPaz Ağus. 18, 2019 12:26 am tarafından mesutca1

» Sinan Özen 23 Full albüm
Tanzimat Edebiyatı EmptyPtsi Ağus. 12, 2019 8:31 pm tarafından radiosetta

» Çeşitli Sanatçılardan 72 Adet 45'lik Plak...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPtsi Ağus. 05, 2019 11:33 am tarafından seckin1akinci

» Cigdem Gurdal-dan Türk Sanat Müzigi Eserleri...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPtsi Ağus. 05, 2019 11:31 am tarafından seckin1akinci

» Çeşitli Sanatçılardan Türk Sanat Müziği... (25 Sanatci)
Tanzimat Edebiyatı EmptyPtsi Ağus. 05, 2019 11:27 am tarafından seckin1akinci

» Taş Plak Yılları Albümleri Bölüm 1...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPtsi Ağus. 05, 2019 11:25 am tarafından seckin1akinci

» Necdet Tokatlioglu - 20 Album ve 6 Bolum sarkilari...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPtsi Ağus. 05, 2019 11:20 am tarafından seckin1akinci

» Taş Plak Yılları Albümleri Bölüm 5...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPtsi Ağus. 05, 2019 11:19 am tarafından seckin1akinci

» Huseyin Bicak Full albumleri....
Tanzimat Edebiyatı EmptyPerş. Ağus. 01, 2019 9:20 pm tarafından Karadenizmzk28

» Yıldız Tezcan - 48 Full albüm...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPaz Tem. 28, 2019 6:10 pm tarafından mesutca1

» Necla Akben 8 Full Albüm...
Tanzimat Edebiyatı EmptyPaz Tem. 28, 2019 1:24 am tarafından it Topic'it

En iyi yollayıcılar

Seheryeli (6412)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
zeki39 (2430)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
Gök-Oguz (804)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
mihrimah (592)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
Admin (521)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
BESDE (500)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
Aybike (417)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
Yolcu (376)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
mesutca1 (73)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 
Egemen (51)
Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10Tanzimat Edebiyatı Ikon10 

MENÜ

Tanzimat Edebiyatı TjBeTE Tanzimat Edebiyatı EQfIUj Seheryelinden Esintiler's Videos auf Dailymotion

MÜZİK DİNLE



please wait...homepage uhren

HABERLER

Bize Ulaşabilirsiniz

seheryelinden-esintiler@live.de

Tanzimat Edebiyatı

Seheryeli
Seheryeli
Yönetici
Yönetici

Mesaj Sayısı : 6412
Reb gücü : 18636
Rep poani : 40
Kayıt tarihi : 30/01/12

Yeni Konu Tanzimat Edebiyatı

Mesaj tarafından Seheryeli Bir Paz Tem. 07, 2013 10:06 pm

Tanzimat Edebiyatı

Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Dönemi kültürel ve siyasi hareketlerinin sonucu olarak ortaya çıkmış edebiyat akımı. 3 Kasım 1839'da Mustafa Reşid Paşa tarafından ilan edilen Gülhane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Bu olay daha sonraları Tanzimat Fermanı olarak adlandırılacak, gerek siyasî alanda gerek edebî ve gerekse toplumsal hayatta batıya yönelmenin resmi bir belgesi sayılacaktır. Edebiyat tarihçilerimiz de 1839 yılını Tanzimat edebiyatının başlangıcı olarak kabul edeceklerdir.

Tarih

18. yy Osmanlı İmparatorluğu'nda artık gerileme ve çöküş devrinin başladığı dönemdir. Ardı ardına alınan yenilgiler, geniş Osmanlı topraklarında birbiri ardına gelen isyanlar, yönetimi bir arayış içine çekmiş, III. Selim devrinde ilk kez orduda yapılan ıslahat hareketlerinin üstünlüğü karşısında imparatorluk yönünü batıya çevirmek zorunda kalmıştır. Gülhane Hattı Hümayunu'nun yürürlüğe konmuş olmasıyla her alanda bir yenileşme hareketi başlamıştır.

Okullarda öğretimin Türkçe'ye dönmesi, gazeteciliğin başlaması ve gelişen milliyetçilik sonucunda edebî yenileşme de beraberinde gelmiş, bu değişmelere uyanan yeni fikir akımlarına paralel olarak ortaya çıkmış, yeni bir medeniyet değişiminin sonucu olarak gelişmiştir. Divan edebiyatı dönemiyle birlikte edebiyatımızda sosyal ve siyasal konuların yanında günlük olaylar tartışma alanına çekilmiştir.

Felsefe

Bu dönem edebiyatını iki farklı çizgide inceleyebiliriz; aslında tanzimat edebiyatına kısaca yenilikler, yani batılılaşma edebiyatı da denilebilir.

Tanzimat edebiyatının ilk nesli olan Şinasi,Ziya Paşa, Namık Kemal gibi edebiyatçılar Türkiye'de siyasi Tanzimat devriyle ölçülmeyecek kadar geniş bir aydınlar sınıfı yetiştirmişlerdir. Asıl önemli olan ise Türkçenin gelişmesine gösterdikleri çaba olmuştur. Bilhassa Şinasi'nin (1826-1871) çıkarmış olduğu Tasvir-i Efkar gazetesi çevresinde uyandırdığı halkçı dil hareketi ve ardından gelenlerin getirdiği yeni edebiyat anlayışı bunda önemli bir rol oynamıştır. Aynı zamanda Tanzimat edebiyatının kurucusu sayılan Şinasi şiirde ilk defa eski şekiller içinde yeni kavramları kullanmıştır. Namık Kemal ise daima geniş yankılar uyandıran eserler yazmış, neslinin en gür sesli şairi ve dava adamı olarak görülmüştür. Ziya Paşa divan şiiri geleneğini sürdürmesine rağmen, siyasi ve sosyal düşünceler, halk dilinin yazı dili olmasını savunan fikirleriyle arkadaşlarının ortak fikirlerine katılmıştır. Tüm bu yapılmak istenenlere rağmen Tanzimatçılar beş yüzyıl devam eden divan edebiyatı geleneğinden tam olarak kurtulamamışlardır. Bu ilk neslin genel sanat felsefesi “toplum için, vatan için, hürriyet ve halk için sanat” anlayışı olmuştur.

Tanzimat edebiyatının birinciler kadar isyankar olmayan ikinci nesli diyebileceğimiz Abdülhak Hamit Tarhan Recaizade Mahmut Ekrem ve Samipaşazade Sezai ise ustalarının izinde yürümekle beraber, siyasi ortamın ve devlet yönetimindeki baskının (2. Abdülhamit'in istibdat yönetimi) Tanzimat'ın ilk yıllarına oranla ağırlaşması sonucu “Toplum için sanat” felsefesini bırakıp “Sanat için sanat” görüşünü devam ettiren edebiyatçılardır.

Tanzimat Edebiyatının bu iki nesli arasında Namık Kemal,Şinasi,Abdülhak Hamit gibi güçlü temsilcileri yetişmiş olmasına rağmen, o yıllarda son çırpınışlarını gösteren eski edebiyatla,tutunmaya çalışan yeni edebiyat boğuşma halindedir. Bu devirde okuyan ve yazan kitle arasında eski edebiyata bağlı olanlar daha fazladır.Buna rağmen yeni neslin görüşleri özellikle o dönemler için tamamen yeni olan gazete yazıları,roman,tiyatro,eleştiri gibi yazı türleri kısa zamanda ve kolayca geniş bir kitleye yayılacaktır.

Genel Özellikler

Bu dönem sanatçıları, Divan edebiyatında hiç bulunmayan makale, tiyatro, roman, hikâye, anı, eleştiri gibi yeni edebiyat türleri getirmişler, Divan edebiyatında bulunan şiir, tarih, mektup gibi edebiyat türlerini Batı anlayışına göre yenileştirmişlerdir.

Tanzimat edebiyatının özellikle ilk devirlerinde yetişen sanatçıların çoğu (Ziya Paşa, Namık Kemal) Montesquieu, Rousseau, Voltaire gibi Fransız devrimci yazarların etkisi altında kalarak, makale ve şiirlerinde zulme, haksızlığa, geriliğe karşı şiddetli bir dille mücadeleye girişmişler; "vatan", "millet", "hürriyet", "hak", "adalet, "kanun", "meşrutiyet gibi kavramları yaymaya çalışmışlar, “toplum için sanat” anlayışını benimsemişlerdir.

Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen sanatçılar ise (Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, Sami Paşazade Sezai) toplum işlerine daha az karışmışlar, “sanat için sanat” anlayışını benimser görünmüşlerdir.

Klasisizm, bir akım olarak bizim edebiyatımızı etkilememiştir. Kimilerinin etki saydığı,Ahmet Vefik Paşa'nın Molière'den çevirileri ve uyarlamalarıdır. Çeviri yapmak, o akımdan etkilenmek değildir. Şinasi ise romantizme (Coşumculuğa) kapılmadığı için klasisizmin etkisinde gibi düşünülürse de bu yaklaşımlar doğru değildir. Özetle: Klasisizm, bir akım olarak edebiyatımızı etkilememiştir.

Çoğu Fransız edebiyatını örnek olarak alan bu sanatçıların bir kısmı Ahmet Vefik Paşa, Realizm (Recaizade Mahmut Ekrem, Sami Paşazade Sezai, Nabizade Nazım) akımının etkisi altında eserler vermişlerdir.

Tanzimat edebiyatı, Divan Edebiyatı'nın tersine olarak, seçkin kişiler için değil, halk için meydana getirilen bir edebiyat düşüncesiyle ortaya çıkmıştır. Bu görüşü benimseyen Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Mithat, Direktör Ali Bey özellikle makale, tiyatro, anı, kısmen de olsa roman] türlerinde eserler vermişlerdir. Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen Recaizâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, başta olmak üzere bazı edebiyatçılar ise bu amaçtan uzaklaşmış görünmektedirler.

Dilin sadeleşmesi, konuşma dilinin yazı dili haline gelmesi düşüncesi savunulmuştur. Tanzimat edebiyatının başlıca sanatçıları dil konusunda bu düşünceyle birlikte, eski alışkanlıklarından kurtulup da öz Türkçe yazmış değildir. Türkçe, daha çok, tiyatro; anı], mektup, bir dereceye kadar da makale ve romanlarda kullanılmıştır. Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen sanatçılar ise konuşma dilinden uzaklaşarak Divan Edebiyatı geleneklerini sürdürmüşlerdir.

Edebî Özellikler

Tanzimat edebiyatında en önemli yenilik, nesirde, anlatım kuruluşunda görülür. Bu akımda söz hüneri göstermek değil, bazı düşünceleri halka yaymak amaçlandığından, “seci” ler atılmış, asıl düşünce ile ilgisi bulunmayan doldurma sözlere yer verilmemiş, düşünceler sayfalarca süren uzun cümleler yerine kısa cümlelerle anlatılmaya çalışılmıştır.

İlk zamanlarda Ziya Paşa, Namık Kemal başta olmak üzere bu akımın öncülüğünü yapan edebiyatçılar Divan Edebiyatı nazım biçimlerinin dışına pek çıkılmamış, yeni düşünceler eski biçimler içinde söylenmiş olsalar da sonraları eski biçimler tamamen bırakılarak yeni biçimler kullanılmaya başlanmıştır. Recaizade Mahmut Ekrem, özellikle Abdülhak Hamit'in eserlerinde bu açıkça görülmektedir. Türk Edebiyatı'na yeni giren yazı türleri önceleri Fransızca'dan yapılan manzum çevirilerde görülmüş, telif şiirlerde çok sonra kullanılmıştır. Beyitlerin başlı başına birer bütün olmasıyla yetinilmeyip, bütün mısralar aralarında bir anlam bağı bulunmasına, Divan şiiri'ndeki “parça güzelliği” anlayışı yerine şiirin baştan sona kadar belli bir düşünce etrafında gelişmesine; yani konu birliğine ve bütün güzelliğine önem verilmiştir.

Şiirin konusu genişletilmiş, günlük hayatla ilgili her türlü olay, duygu ve düşünce şiirlerde yer almıştır. Genel olarak aruz vezni kullanılmakla birlikte, Türk'lerin öz vezninin hece vezni olduğu kabul edilmiş, Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Cevdet Paşa başta olmak üzere bu vezinle yazmaya özen gösterilmiş fakat bu istek geniş bir akım halini alamamış, girişilen birkaç şiir denemesi ile yetinilmiştir.

Şiir

Tanzimat edebiyatı sanatçıları her şeyden önce şiirin konusunu ve anlatımını değiştirdiler. Namık Kemal Lisân-ı Osmanî'nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazalar" isimli eserinde uzun makalesinde şiirin, fikrin gelişmesine ve halkın eğitilmesine olan büyük hizmetinden söz eder.Divan edebiyatının gerçekle ilgisizliğine,yapmacıklığına, boşluğuna şiddetle hücum eden Namık Kemal,edebiyatın yeniden düzenlenmesini ister.Bunun içinde her şeyden önce yeni bir anlatım yolu, yeni bir dil bulunmasını gerekli görür. Dilin bir an önce konuşma diline yaklaştırılması gerekliliğini savunur. Buna rağmen Tanzimat şiirinin dilinin sade olduğunu söylemek zordur.

Tanzimat şirinin Divan şiirine bağlı kaldığı unsurlar daha çok biçim alanındadır.Bu dönemde hece veznine olan ilgi biraz artmışsa da aruz eski hakimiyetini sürdürmüştür.Divan şiirinin nazım şekilleri aynen kullanılmıştır.

Şiirin konusu değişmiş,aşk,hasret,ayrılık gibi kişisel konular bir yana bırakılmış,eşitlik,özgürlük,adalet,hukuk gibi toplumsal konulara önem verilmişitir.Ancak bu daha çok I.Tanzimatçılar denen Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal gibi sanatçılarda görülür. II.Tanzimatçılar denen Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, Samipaşazade Sezai'de ise kişisel konular yeniden ele alınmıştır.

Tiyatro

Tanzimat dönemine gelinceye kadar edebiyatımızda Batılı anlamda sahne tiyatrosu görülmez.Ancak halk arasında Karagöz ile Hacivat,ortaoyunu,meddah gibi seyirlik oyunlar vardır.

Karagöz bir kukla oyunudur.Değişik söz oyunlarıyla yanlış anlaşılan sözlerle güldürü unsuru sağlanır.Eğlendirme amacı taşır. Karagöz adlı cahil biriyle Hacivat adlı bilgili geçinen biri arasındaki atışmalarla sürer gider.

Ortaoyunu ise şehir meydanlarında ya da kendileri için hazırlanan yerlerde Pişekar, Kavuklu, Zenne gibi sabit tiplerle oynanan güldürü amaçlı seyirlik oyundur.

Meddah tek kişilik bir oyundur. Yüksekçe bir yere çıkan meddah,değişik şivelerle konuşarak anlattığı bir olayla güldürü oluşturur.

Bu oyunlar belli bir metne dayanmayan,oyuncuların oyun esnasında konuşmalarıyla oluşan oyunlardır.Eğitici bir amaç taşımaz. Tanzimat tiyatrosu ile bir okul sayılmış,halkın eğitilmesinde bir araç sayılmıştır. Bunlarda sosyal eğitim önplandadır. Toplumda görülen aksaklıklara doğrudan doğruya dokunmak veya tarihin ibret verici olaylarını ele alıp onlardan ahlaki sonuçlar çıkarmak amaçlanmıştır. Tanzimat tiyatrosundadil ve üslup konuşma diline ve üslubuna çok yaklaşmıştır. Fakat ikinci dönem tanzimatçılarda bilhassa Hamit'in eserlerinde doğallığını gittikçe kaybetmiş, süslü, yapmacıklı bir hale gelmiştir.

Tanzimat döneminin yazılan ilk tiyatro eseri Şinasi'nin Şair Evlenmesi adlı tek perdelik komedisidir.Tanzimat döneminin yayınlanan ilk eseri ise Namık Kemal'in Vatan Yahut Silistre adlı eseridir.

Roman ve Hikâye


Tanzimat Dönemi öncesi Türk edebiyatında hikâye ve roman türleri yoktu. Nesir alanında daha çok tarih,siyasetname gibi eser verilmiş, olay kaynaklı eser ise daha çok mesnevi türünde yazılmıştır. Tanzimat nesir alanında bir çığır açmış, onu şiirden daha etkili bir hale getirmiştir. Süsten, özentiden uzak, halkın okuması, bilgilenmesi amacıyla eserler ortaya koyulmuştur. Türk Edebiyatı'nda roman çevirilerle başlamıştır. Bu alanda ilk eser Yusuf Kamil Paşa'nın Fenelon adlı Fransız yazardan çevirdiği Telemak adlı romandır. Birçok teknik kusurlarla dolu olan bu eserin kahramanlarının yabancı olmasına rağmen büyük ilgi gördü. Konusuyla, kahramanlarıyla ilk Türk romanı ise Şemseddin Sami'nin yazdığı Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı aşk romanıdır. Bu da birçok kusura sahip basit bir romandır. Edebi sayılabilecek ilk roman ise Namık Kemal'in İntibah romanıdır.

Hikâye alanında ise yine ilk eserler Tanzimat Dönemi'nde verilmiştir. Özellikle Ahmet Mithat Efendi halk hikâyeleri ile batı tekniğini birleştirdi ve bu alandaki ilk batılı eserlerden olan Letaf-i Rivayat hikâye serisi ile halk hikâyelerini modernleştirmeye çalıştı. Ancak modern anlamda ilk hikâyecilik Sami Paşazade Sezai'nin Küçük Şeyler adlı eseriyle başlar.
Birinci dönem tanzimat edebiyatı

Birinci dönem tanzimat edebiyatı, 1860'ta Şinasi ve Agah Efendi'nin Tercüman-ı Ahval (Edebiyatımızın ilk özel gazetesi) gazetesini çıkarmasıyla başlar, 1876'ya kadar sürer.

Özellikleri

Bu dönem sanatçılarına göre edebiyat, halk eğitiminde bir araçtır.
Roman,öykü,makale,fıkra,eleştiri,tiyatro gibi türler bu dönemde edebiyatımıza girmiştir.
Edebiyatta hak,adalet,özgürlük,eşitlik gibi kavramlar ilk kez yer almıştır.
Toplum için sanat anlayışı benimsenmiştir.
Sade bir dille yazmak amaçlanmış fakat bunda fazla başarı gösterilememiştir.
Divan şiirinin nazım biçimleri aynen kullanılmış fakat şiirin içeri değiştirilmiştir.
Ortaya konan ürünler taklit ya da çeviri olduğu için teknik yönden zayıftır.
Genelde aruz ölçüsü kullanılmış ancak hece ölçüsü de denenmiştir.
Şinasi ve Ahmet Vefik Paşa klasizme bağlı eserler çevirmiş,Namık Kemal,Ahmet Mithat Edendi ve Şemsettin Sami romantizmden etkilenmiştir.
Fransız edebiyatı örnek alınmıştır.

Önemli temsilcileri =


İbrahim Şinasi
Namık Kemal
Ziya Paşa
Ahmet Mithat Efendi
Ahmet Vefik Paşa
Şemsettin Sami






[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]
[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]

[Resimleri görebilmek için üye olun veya giriş yapın.]


    Forum Saati Paz Eyl. 15, 2019 4:32 pm